SATA
تكنولوژی دیسك سخت ( HARD DRIVE ) بر پایه پروسس موازی اطلاعات عمل می كنند و بدین معناست كه اطلاعات به صورت بسته هایی به روشهاهی مختلف ( رندوم ) به باس اطلاعاتی فرستاده می شوند. اطلاعات از دیسك سخت در فاصله های زمانی كاملاً تصادفی می آیند و وارد باس اطلاعاتی شده و در نهایت به سمت مقصد نهایی می رود. IDE مخفف Integrated Drive Electronics می باشد همینطور كه می دانید رابط IDE گاهی با عنوان ATA شناخته می شود كه مخفف AT Attachment است.
این تكنولوژی از سال ۱۹۹۰ به عنوان استاندارد كامپیوترهای شخصی (PC ) برای هارد دیسك ها بوده است و این زمانی بود كه تكنولوژی مذكور جای درایوهای ESDI و MFM را گرفت یعنی زمانی كه هارد دیسك ها به طور متوسط حجمی معادل ۲۰۰ مگا بایت داشتند. در سال ۱۹۹۰ اولین هارد دیسك یك گیگا بایتی وارد بازار شد و قیمتی برابر ۲۰۰ دلار در بازار آمریكا داشت. از آن پس تا كنون IDE تكنولوژی مورد استفاده بوده زیرا هارد دیسكها را با قیمت پایین در اختیار مصرف كننده قرار می داد، جای كمتری می گرفت و سرعت مناسبی داشت.
همتای IDE در آن زمان SCSI ( كه مخفف Small Computer System Interface است) بود. SCSIكمی از IDE سریعتر است اما بسیار گرانتر است. به علاوه احتیاج به خرید یك ادپتر SCSI كه ارزان هم نیست احتیاج دارید. به عبارت دیگر IDE بازار هارد دیسكهای كامپیوتر های شخصی را در انحصار خود گرفت. آنطر كه به نظر می رسد كارخانه های معتبر حداقل یك تا دو سال دیگر به تولید هارد دیسكهای با تكنولوژی IDE ادامه دهند.
هارد دیسكهای IDE از كابلهای ریبون پهنی استفاده می كنند كه در داخل كامپیوتر بسیار به چشم می آیند و مرتب كردن این كابلها در داخل كامپیوتر خود هنری است.
تكنولوژی هارد دیسك های ساتا ( SATA ) بر اساس پردازش اطلاعات متوالی ( سریال ) است. یعنی انتقال اطلاعات از هارد دیسك به باس دیتا و در جهت عكس به طور منظم و در دورهای زمانی مشخص انجام می گیرد.
هارد دیسكهای ساتا از كابلهای ریبون با پهنای كمتر استفاده می كنند كه برای كسانی كه آنرا اسمبل می كنند باعث بسی خوشبختی است. این كابلهای نازك دارای كانكتورهای بست داری هستند كه كار كردن با آنها را ساده تر می كند.
هارد دیسكهای ساتا اطلاعات را با سرعت متوسط ۱۵۰Mb بر ثانیه انتقال می دهند. اما مقاله های زیادی روی اینترنت در مورد هارد دیسكهای با سرعت ۳Gb در ثانیه خواهید یافت.
اما بیایید این دو را در عمل با یكدیگر مقایسه كنیم و ببینیم چرا صنعت در آینده تكنولوژی SATA را بر خواهد گزید.
تا كنون در مقایسه دو هارد دیسك به قیمت هم توجه داشتیم اما حالا بدون در نظر گرفتن قیمت و تكنولوژی مرسوم كارایی را بررسی می كنیم.آزمایش از این قرار بود. یك كامپیوتر قدیمی را به یك هارد SATA مجهز كردیم. و بعد از آن دو كامپیوتر امروزی ( پنتیوم ۴ ) با سرعت متعارف را با هارد دیسك هایIDE برای مقایسه انتخاب كردیم. آزمایش ها و نتایج به قرار زیر بودند.
۱) آزمایش ۱
آین آزمایش یك انتقال فایل معمولی بود. برای اینكه در هر سه كامپیوتر انتقال اطلاعات كاملاً مشابه باشد در ویندوز XP شاخه :
c:windowssystem۳۲
انتخاب شد در یك سیستم كه در آن ویندوز XP اجرا می شود این شاخه در حدود ۳۳۰ مگابایت حجم دارد. و حدود ۲۰۰۰ فایل در آن وجود دارد. یك فولدر جدیر در درایو C (پارتیشن C ) از هارد دیسك ایجاد شد سپس در DOS فرمان
copy>c:>windows> system۳۲>*.*
اجرا شد كه همانطور كه می دانید این دستور همه فایلهای داخل شاخه system۳۲ را در فولدر جدید كپی می كند و نتایج جالب بدست آمده آز این قرار بود:
▪ كامپیوتر و نوع هارد دیسك زمان انتقال اطلاعات
▪ سیستم جدید اول همراه با IDE ۱۲۷ ثانیه
▪ سیستم جدید دوم همراه با IDE ۱۵۱ ثانیه
▪ سیستم قدیمی همراه با SATA ۴۴ ثانیه
۲) آزمایش ۲
دومین آزمایش زمان بوت شدن است كه زمانهایی كه مربوط به سخت افزار است حذف شده است. یعنی از لحظه ای كه تصویر آغازین ویندوز به نمایش در می آید تا لحظه ای كه دسك تاپ كامپیوتر به حالت عادی در می آید زمان اندازه گرفته شد نتایج به قرار زیر است
▪ كامپیوتر و نوع هارد دیسك زمان بوت
▪ سیستم جدید اول همراه با IDE ۲۸ ثانیه
▪ سیستم جدید دوم همراه با IDE ۲۸ ثانیه
▪ سیستم قدیمی همراه با SATA ۱۷ ثانیه
ـ توجه: در این تستها به كارخانه سازنده دیسكها اشاره نشده است مطمئناً با در نظر گرفتن این فاكتور تغییر خواهد كرد ولی هر دو مدل IDE و SATA از هارد دیسك ساخت یك كارخانه استفاده شده است.
SATA یا Serial ATA (Advanced Technology Attachment) نسل بعدی از رابط درایو است. که دنباله روی نسل قبلش Parallel ATA (PATA) بوده است. یک چیزی که در داخل هر کامپیوتری خودنمایی میکند، ۴۰ کابل موازی که به دیسک سخت ، CDROM و دیگر اجزای کنترلی متصل شده است. PATA استاندارد و خوب کار میکند.
اما همچنین اشکالاتی نیز دارد. طول کابلها حداکثر ۱۸ اینچ( ۴۶ سانتیمتر) و از نظر اتصال دادن مشکل بوده و همچنین مانع عبور هوا در کیس میشود در مواقعی که فن دچار مشکل میشود. کابلها از نوع دایره ای شکل نیز موجود می باشد. بعضی از درایوهای حرفه ای PATA (Ultra ATA/۱۳۳) نرخ انتقال اطلاعات حداکثر تا ۱۳۳ Mbps را دارند. با بهبود پیدا کردن سرعت CPU ها ، RAM و گذرگاههای سیستم ، طراحان متوجه شدند که PATA به زودی با آمدن درایوهای پیشرفته با بازده بالا در معماری سیستم در تنگاه قرار خواهد گرفت.
● ورود SATA Serial ATA
چند ویژگی ممتاز نسبت یه پیشینیان خود دارد.کابلها بسیار باریک با اتصالات ۷ پایه ای. طولشان تا ۳ فوت(۱ متر) هم می تواند برسد، و به راحتی جمع می شوند. که اجازه میدهند که فضای زیادی در داخل کیس خود داشته باشید. همچنین SATA مصرف برق کم تا ۲۵۰ میلی ولت در مقایسه با PATA که نیاز به ۵ ولت دارد. و همچنین ولتاژ هسته ریزپردازنده(chip) کاهش یافته است. این صحبتها درباره خوبی های Seta می باشد. Serial ATA نیاز به تنظیمات Master/Slave و جامپرهای درایو ندارد. نصب بسیار ساده شده است.
و تکنولوژی این امکان را داده است که یکی را انتخاب کنید ، به این معنا که شما میتوانید درایو را اضافه و کم کنید در زمانی که کامپیوتر در هرحالتی که کار است. بیشترین آینده امید دهنده Serial ATA حذف کردن انتقال انتقال توسط PATA می میکند. اولین نسل حداکثر نرخ انتقال تا ۱۵۰ Mbps داشت. و SATA II تا ۳۰۰ Mbps. یک نسخه تا سال ۲۰۰۸ بیش از ۶۰۰ Mbps سرعت خواهد داشت. با مقدمه ای که در مورد نرخ انتقال داده گفته شد. سرعت Ultra ATA/۱۳۳ دیگر جایی ندارد. با عملکرد گسترده در دنیای واقعی نسل اول بی اهمیت بود. اگر چه از نظر قیمت با درایوهای PATA هم قیمت بود.
رفتن به یک تکنولوژی جدید یک انتخاب خوب در هنگام ارتقاء ، جمع کردن یا خرید یک سیستم جدید می باشد.مادربردها با مجتمع کردن رابط SATA و PATA امکان گسترده ای برای استفاده از هر دو را به وجود آوردند. و محدودیتی در استفاده در سیستمهای مشابه نداشتند. همچنین Serial ATA یک انتخاب خوب برای RAID و سرانجام تعیین شده برای جانشینی PATA می باشد. برای سیستمهای قدیمی تر. قسمت سومی به نام کنترلگر SATA می توانست در هر گذرگاهPCI قرار بگیرد ، تا شما بتوانید یک درایو SATA خریداری نمایید.( درگاه موازی درایو Ultra ATA همچنین می تواند مستقیما رابط PATA به SATA باشد .
این رابط میتواند اطلاعات را از موازی به سریال ترجمه نماید.) اگر در حین ارتقاء مادربردی بخرید که SATA داشته باشد. به شما اجازه میدهد در آینده به راحتی از درایوهای SATA استفاده نمایید. در حالی که شما اکنون از یک درایو ATA معمولی استفاده می کنید. توجه : هنگام استفاده از دستگاههای قسمت سوم یا رابط ها یکی را انتخاب کنید. همیشه آدم عاقل قبل از ریسک از اطلاعات با ارزش پشتیبان می گیرد.
فایلهای زیادی از قبیل موسیقی، عكس و فیلم مطمئنا به سرعت هارد را پر میكنند. خوب فرض كنیم كه هارد پر شد و باید به دنبال هارد جدیدی بگردیم ما ۱۱ عدد از جدیدترین هاردهای ۳/۵ اینچی با پورت SATA را برای شما آزمایش میكنیم. در آزمایش انجام شده توسط ما از سه فاكتور سرعت، بیصدایی، قیمت یاد شده است.
دقت ما روی آن دسته از هاردهایی است كه دارای پورت SATA میباشند. هاردهایی با پورت SATA در مقابل پورتهای IDE دارای سه ویژگی برتر میباشند:
ابتدا اینكه هاردهای دارای پورت SATA راحتتر از هاردهای دیگر قابل نصبند چرا كه از كابل تبادل اطلاعاتی خاص خود استفاده میكنند. در مقایسه با هاردهای IDE باید گفت كه اینگونه هاردها عموما از یك كابل به صورت مشترك استفاده میكنند و به همین خاطر هم گاهی اوقات باعث مشكلاتی در نصب Master-Slave در یك جامپر میشوند.
مسئله بعدی این است كه عموما هاردهایی با پورت SATA از سرعت تبادل اطلاعاتی برابر با ۱۵۰MB/s در SATAI و ۳۰۰MB/s در SATAII میباشند در صورتی كه این سرعت در هاردهای IDE حداكثر به ۱۳۳MB/S میرسد.
البته گرچه در عمل آنقدر هم این تفاوت سرعت خودش را نشان نمیدهد اما در بعضی از كارهای روزانه تفاوت آن را میتوان حس كرد.
برای مثال سریعترین هارد IDE با نام Samsung Spinpoint SP۲۵۱۴N دارای میانگین تبادل اطلاعاتی برابر با ۵۴MB/S در حالت عادی میباشد. اما سریعترین هارد SATA در همان حالت سرعت چرخشی برابر با ۷۲۰۰ گردش در دقیقه با نام Hitachi Deskstar ۷K۱۶۰ HDS۷۲۱۶۱۶PL A۳۸۰ را دارا می باشد كه در مقایسه حدودا ۱۱ درصد سریعتر میباشد.
مسئله سوم این است كه سازندگان هاردها، فنون جدید را بیشتر به مدلهای SATA اختصاص دادهاند. برای مثال تكنیك NCQ یا Native Command Queuing.
NCQ به هارد این توانایی را میدهد كه مدیریت فایلهایی را كه سیستم خواستار دسترسی به آنهاست را شخصا به عهده بگیرد. بدینوسیله میتواند بهترین ترتیب برای دسترسی به اطلاعات را مشخص كند. این مسئله باعث حركات چرخشی كمتری شده، مسیر را كوتاهتر میكند و باعث حركات كمتر و در عین حال سریعتر هد هارد میشود.
سرعت تبادل اطلاعات با استفاده از تكنیك Perpendicular Recording نیز میتواند زیاد شود. در این حالت بیتهای اطلاعاتی نه به حالت افقی بلكه به حالت عمودی در هارد تنظیم شده و جای میگیرند. به جز چند مدل استثنا میتوان گفت كه این تكنیك تاكنون در هاردهای ۳/۵ اینچی تنها برای مدلهای SATA طراحی و ساخته شده است.
● برای كسانی كه به دنبال ارزانی هستند:
۱) ۳ عدد از مناسبترین هاردها: هر چه بیشتر، گرانتر:
مطمئنا در هاردهایی كه فضای زیادی را دارند مثلا تا ۷۵۰ گیگابایت، قیمت نیز بالا میباشد. كسانی كه در مورد قیمت زیاد فكر میكنند، به همین علت به دنبال هاردهایی با فضای خالی كمتری میگردند. یك سری از ارزانترین عرضههای بازار، اكنون هاردهایی با ۲۵۰ گیگابایت میباشند كه میتوان گفت به ازای هر گیگابایت ۳۰ سنت گرفته میشود. در مقایسه در هاردهای ۷۵۰ گیگابایتی از نوع Seagate Barracuda ۷۲۰۰.۱۰ ST۳۷۵۰۶۴۰AS قیمت هر گیگابایت ۴۵ سنت میباشد كه میتوان به جرات گفت ۵۰ درصد این قیمت اضافه است.
اگر احتیاج به حافظه بالایی دارید، بهتر است كه چند هارد یك مدلی را خریداری كنید، البته به میزانی كه از پورتهای PC بیشتر نشود. این كار، نه تنها از نظر قیمت به صرفه است. بلكه تمامی فواید مربوط به ارتباطات هاردها با یكدیگر را نیز در اختیار شما میگذارد:
Raid(Redundant Array of Inexpensiv Disk برای استفاده از فن Raid باید مادربرد شما دارای یك Raid- Controller باشد. البته بیشتر مدلهای جدید این قابلیت را دارا میباشند.
۲) سرعت بالاتر انتقال اطلاعات:
در Raid ۰ كه نام Striping را به خود گرفته است، كامپیوتر در آن واحد به دو یا چند هارد دسترسی پیدا میكند. در این میان Raid-Controller عملیات خواندن و یا نوشتن را به قسمتهایی تقسیم كرده و به موازات هم به هاردها میفرستد و از آنها میگیرد. در بهترین حالت، سرعت انتقال داده یك ارتباط Raid۰ با دو هارد، حدودا دو برابر گشته و با هر هارد اضافی ۵۰ درصد افزایش می یابد. در این میان، تمام فضای موجوددر هاردهای فعال در این كار قابل دسترسند.
ـ بخش منفی:
اگر تنها یكی از هاردها از كار بیفتد، تمامی دادههای ارتباط Raido از میان میرود.
ـ امنیت كامل دادهها:
در Raid۱ كه نام (Mirroring) را به خود گرفته است. كامپیوتر فایلها را به طور شباهتی در دو هارد ذخیره میكند، به گونهای كه در صورت از كار افتادن یكی از هاردها تمامی فایلها به صورت ۱:۱ در هارد دیگر وجود دارند و كپی شدهاند. نكته منفی: شما تنها از نیمی از كل حافظه موجود در دو هارد میتوانید استفاده كنید.
۳) با امنیت و به سرعت:
Raid ۵ تركیبی از Raid۰ و Raid۱ میباشد و عموما ۳ هارد یكسان را به عنوان مبدا انتخاب میكند. در این میان هر هارد، اطلاعات پارتیشنهای دیگر را در خود ذخیره میسازد. در این صورت اگر یكی از هاردها از كار بیفتد، توسط اطلاعات پارتیشنی موجود در هاردهای دیگر بخش اطلاعاتی خراب شده هارد مشكل دار دوباره ساخته میشود. سرعت خواندن حدودا نزدیك به ارتباطات Raid۰ میباشد. نكته منفی: در هنگام ثبت، سیستم Raid ۵ كندتر از یك هارد میباشد چرا كه اطلاعات پارتیشسنها باید به طور مرتب Refresh شوند.
برای همین هم تمامی توانایی ها و فضاهای هاردهای عضو در عملیات سهیم نخواهند بود.
● سه هارد عالی برای تیتر این بخش:
▪ Samsung Spinpoint P۱۲۰ SP۲۵۰۴C
▪ Samsung Spinpoint T۱۳۳HD۴۰۱LJ
▪ Hitachi Destar T۷K۲۵۰HDT۷۲۲۵۲۵DLA۳۸۰
● برای كسانی كه عاشق سرعتند:
▪ چهار مسئله برای سرعت یك هارد مهمند:
سرعت خواندن و نوشتن- میانگین و حداكثر زمان دسترسی بنا به نرمافزار و مكان اجرا باید هر مسئله به گونهای جدا و متغیر اندازهگیری شود:
در سرعت یك هارد ، سرعت متوالی خواندن و نوشتن كه توسط آن حداقل، میانگین و حداكثر عملكرد فایلها مشخص میشوند، بسیار مهم است. برای مثال به حداكثر سرعت تبادل اطلاعات خواندن و نوشتن هنگامی احتیاج پیدا خواهید كرد كه بخواهید فایلهای ویدیویی و یا موسیقی را Stream كنید. توسط نرخ بالای داده نیز امنیت دادهها و بازسازی سیستم كاری آسان و سریع خواهد شد.
هنگامی كه سرعت انتقال خواندن زیادتر باشد، سیستم عامل سریعتر شروع میشود و برنامهها نیز سریعتر به اجرا در میآیند، البته در صورتی كه هارد، رم یا سیپییو جلوی آن را با كارهای دیگر نگیرند. سرعت نوشتن سریعتر، برای مثال عملیات كپی را سرعت میبخشد.
میانگین زمان دسترسی اعلام میكند، كه در میانگین هدهای نوشتن و خواندن چند میلی ثانیه احتیاج دارند تا بخش مورد نظری از فایلها در هارد را تحت كنترل خود در آورند. یكی از نقشهای مهم میانگین زمان دسترسی برای مثال در عملكردهای مربوط به Search میباشد. به همین علت هم بهتر است، برای بانكهای اطلاعاتی بسیار بزرگ، هاردهایی با زمان دسترسی كمتر وارد عمل شوند. حتی هنگامی كه فایلهایی را كپی میكنید، این میانگین زمان دسترسی، مدت عمل كپی را تحت تاثیر قرار میدهد.
برای اندازهگیری مدت زمان لازم هدهای خواند و نوشتن برای رسیدن از فایلهای بیرونی به فایلهای درونی صحبت از حداكثر زمان دسترسی خواهد شد. در صورتی كه حداكثر زمان دسترسی، كم باشد برای مثال كمك بزرگی در هاردهای Fragment شده و پر به شما میكند.
● سه عدد از بهترین هاردها بنا به تیتر متن:
۱) Western Digital Raptor X WD۱۵۰۰AHFD
۲) Seagate Barracuda ۷۲۰۰.۱۰ ST۳۷۵۰۶۴۰AS
۳) Hitachi Deskstar ۷K۱۶۰ HDS۷۲۱۶۱۶PLA۳۸۰
● برای گوشهای حساس: سه عدد از بیسروصداترین هاردها
صدای حاصله از یك هارد را با واحدی به نام دسیبل اندازه میگیرند. در این میان از دستگاه سنجش فشار وارده بر پوسته هارد كه شرایط موجود در گوش انسان از لحاظ بیولوژی را نیز در نظر می گیرد، استفاده می شود. هاردی كه در گوش انسان قرار است به عنوان آرام و بی صدا تلقی شود، باید در حالت عادی، عددی بیش از ۲۵ دسیبل را نشان ندهد و همچنین در حالت پر كار از ۳۰ دسیبل تجاوز نكند.
علاوه بر دستگاه سنجش فشار وارده بر پوشه هارد از واحدی به نام Sone نیز استفاده میشود. این واحد اندازهگیری صدایی حالت فاعلی یك صدا را تفسیر میكند. باید گفت كه گوش انسان صدایی تا حدود یك Sone را به عنوان آزاردهنده نمیشناسد « البته این میزان در انسانهای مختلف كمی متفاوت است»
● ۳ عدد از بهترین هاردها بنا به تیتر:
۱) Hitachi Deskstar ۷K۱۶۰ HDS۷۲۱۶PLA۳۸۰
۲) Hitachi Deskstar ۷K۸۰ HDS۷۲۸۰۸۰PLA۳۸۰
۳) Westen Digital Caviar SE۱۶ WD۵۰۰۰KS